Gelderland
is
een provincie in Midden- Nederland . De hoofdstad is Arnhem . Andere
belangrijke plaatsen zijn Nijmegen Apeldoorn en de kleinere steden Zutphen
Harderwijk Tiel en Doetinchem . Gelderland is naar oppervlakte de grootste
provincie van Nederland. Gelderland kan grofweg worden onderverdeeld in drie
gedeelten:
De
Betuwe bekend om zijn fruitteelt .
De Veluwe met het grootste aaneengesloten bosareaal van Nederland
De Achterhoek of Graafschap die vooral agrarisch is.
Andere Gelderse gebieden zijn het Rijk van Nijmegen de Liemers en de Gelderse
Vallei .
Gelderland wordt doorsneden door de Rijn met
zijn aftakkingen Waal en IJssel .
De Maas vormt de grens met Noord-Brabant .
De
Waal is
een Nederlandse rivier . Het is een zijarm van de Rijn die zich ter hoogte van
Pannerden splits in het Pannerdensch Kanaal naar rechts (het noorden van
Doornenburg tot Wijk bij Duurstede bekend als Neder-Rijn en vandaar af als Lek
) en de Waal naar links ( De Waal is van beide de waterrijkste en de
voornaamste voor de scheepvaart.)
De
Waal gaat vanaf de vroegere samenvloeiing met de Maas bij Woudrichem (nu de
Afgedamde Maas) over in de Merwede en stroomt vervolgens via verschillende
routes naar de Noordzee ; het meeste water stroomt via de Noord, de Nieuwe
Maas en de Nieuwe Waterweg .
De
grootste stad aan de Waal is Nijmegen . Hoewel de stad op de linkeroever ligt
strekt de gemeenste zich sinds enige jaren ook uit over de rechteroever
waarmee deze gemeente als enige op beide oevers ligt. Andere grotere plaatsen
zijn Tiel (rechts) en Zaltbommel (links). De Waal scheidt de Betuwe op de
rechteroever van achtereenvolgens het Rijk van Nijmegen het Land van Maas en
Waal en de Bommelerwaard op de linkeroever.
De
Waal wordt met de Rijn verbonden door het Amsterdam-Rijnkanaal (bij Tiel) en
met de Maas door het Maas-Waalkanaal (bij Nijmegen) en het Kanaal van Sint
Andries.
De
IJssel
(of Gelderse IJssel ter
onderscheiding van de Hollandse IJssel ) is een vertakking van de Rijn . Zij
takt bij Westervoort ten oosten van Arnhem af van de Rijn en stroomt in
noordoostelijke en later in noordelijke richting naar het Ketelmeer resp. het
IJsselmeer . De lengte van de IJssel is ongeveer 125 km.
De
oorspronkelijke bovenloop van de IJssel is niet het traject Westervoort -
Doesburg (dat gegraven is ) maar de Oude IJssel tegenwoordig een zijrivier die
bij Doesburg in de IJssel uitmondt. Andere zijrivieren zijn de Berkel en de
Schipbeek.
Van
Deventer tot voorbij Hattem vormt de rivier de grens tussen Gelderland en
Overijssel hoewel gedeelten van dat traject geheel op Overijssels grondgebied
liggen (bij Deventer Olst en Wijhe). Dat geldt ook voor het laatste traject.
Voorbij Kampen en het ertegenover gelegen IJsselmuiden vormde de rivier een
kleine delta maar behalve het Keteldiep de hoofdtak zijn de andere armen
afgedamd.
Recreatie
en toerisme
zijn economisch gezien van grote betekenis voor Gelderland: ongeveer één op
de twintig Gelderse arbeidsplaatsen hang samen met de sector toerisme en
recreatie.
Gelderland:
al jarenlang vakantieprovincie nummer 1 in Nederland
Toerisme
en recreatie bestaan in Gelderland door de aantrekkelijkheid van
natuur, bos en landschap, de waardevolle cultuurhistorische structuren en
objecten en de ruime mogelijkheden om van dit alles te kunnen genieten.
